ÇİFTLİK EVİ ELEKTRİĞİ– ŞEBEKE SORUNLARI ÇÖZÜMÜ

                             ÇİFTLİK EVİ ELEKTRİĞİ– ŞEBEKE SORUNLARI ÇÖZÜMÜ

(11 Aralık 2025 Tarihli yazının devamı)

Özel trafo kullanarak şebeke elektriği almaya başladıktan sonra en büyük sorunumuz elektrik kesintileri ve gelen 3 fazdan bazılarının çalışmaması oldu. İlk yıllarda kendimizi alıştırmaya çalıştığımız bu durum, bazı elektrikli aletlerimiz bozulup  donduruculardaki ürünlerimiz risk altında kalınca, önemli hale geldi.

Acil durumda, kısa süreli elektrik kesintilerinde inşaat sırasında aldığımız 7 Kw’lık dizel jeneratörü sisteme bağlayıp devreye alsam da, gürültüsünden çok rahatsız olmuştuk ve alternatif enerji kaynağı olarak rüzgar veya güneşi kullanmak çok daha uygun olacaktı.

Elektrik kesintileri konusunda hemen bir şey yapamasam da voltaj değişikliklerinde sistemi korumak için voltaj ve akım koruma rölesi kullanabileceğimi öğrendim.  Bir de bazı fazlarda voltaj anormalleştiğinde, çoğunlukla bir fazda doğru voltajlı elektrik olduğu dikkatimi çekmişti.

Örneğin

1. fazda 110 volt  
2. .fazda 80 volt
3.  fazda 220 volt elektrik olabiliyordu.

Eğer 3. fazı alıp sistemin bütününe verebilirsem en azından elektrik şirketi durumu düzeltene kadar geçici de olsa her yerde monofaze elektrik olacaktı. Evde trifaze elektrik kullanan bir alet olmadığı için bu sorun değildi, sadece tek fazdaki sigortaya  yükleneceğimiz için elektrik kullanımına dikkat edilmesi gerekiyordu yoksa sigorta atabilirdi.

Ana panonun mevcut akış şemasını çıkarıp, değişikliği nasıl yapabileceğimi planlarken, elektrikçi gerekli görmediği için ana panoya kaçak akım rölesi(KAR) takılmadığını öğrendim. Evin ve müştemilatın dağıtım panolarında KAR olmakla birlikte, ana panodan elektrik alan termosifon, hidrafor gibi aletler için orada da KAR olmalıydı. Onun için 3 adet voltaj ve akım koruma rölesi ile beraber bir de trifaze KAR aldım.  Ayrıca bir fazda doğru voltaj olduğunda, o fazın elektriğini tüm sisteme vermek için;

- bir adet  tek fazlı 3 kademeli şalter ile

- bir adet 3 fazlı kutup değiştirici şalter aldım.

Bunları ana pano üzerinde aşağıdaki şekilde gösterdiğim gibi bağladıktan sonra hem kendi güvenliğimizi, hem de elektrikli aletlerin güvenliğini sağlamış olduk. Bir de düzgün voltaj veren bir faz varsa geçici olarak o fazı alıp bütün sisteme verebilme olanağına kavuştuk.

Bu düzenlemeden sonra; uygunsuz voltaj geldiğinde, voltaj koruma rölesi otomatikman o fazların elektriğini kesmeye başladı ama biz  bu durumu ancak evde o fazlardan elektrik alan aletler çalışmayınca fark ediyorduk. Ana panoya baktığımda eğer fazlardan birinde düzgün voltaj varsa;

- 3 kademeli şalteri o faza getirip

- kutup değiştiriciyi de monafaze durumuna çevirince durum düzelene kadar evde  monofaze elektrik oluyordu.

Bahsetmek istediğim bir başka konu da evin dağıtım panosundan odalara döşenen hatlarla ilgili. Evde oturmaya başladıktan bir müddet sonra bazı prizlerde nötr ve toprak hattında az miktarda (8-12 volt) elektrik olduğunu fark etmiştim. Bir ara vakit bulup buvatlardan dağıtım panosuna döşenen hatları kontrol ettiğimde, bazı yerlerde nötr ve toprak kablolarının karıştırıldığını, bazı yerlerde de doğru faz dağıtımı yapılmadığını gördüm. Kabloları doğru bağlayabilmek için oda oda yaptığım çalışma bir haftamı aldı ama şimdi içim daha rahat. Bu da tesisat yapıldıktan sonra kontrol etmenin ne kadar önemli olduğunu gösterdi.

NOT: Burada yazılan elektrik değişiklikleri için eğitimi olmayanların bu işi uzmanına bırakmalarının ; güvenlik açısından hayati önemi olduğunu vurgulamak isterim.

12 Aralık 2025