11 Aralık 2025 Perşembe

ÇİFTLİK EVİ ELEKTRİĞİ – GENEL YAKLAŞIM

 

ÇİFTLİK EVİ ELEKTRİĞİ – GENEL YAKLAŞIM

 2014 Yılında edindiğimiz arazide ev kurma çalışmaları sırasında alt yapının ne kadar önemli olduğunu ve onca mühendislik bilgime rağmen bu tür yaşamı hiç görmemiş biri olarak ne kadar yetersiz kaldığımı 6 temmuz 2021 tarihli yazımda anlatmıştım. Bugün çiftlik evimiz için en önemli kalemlerden biri olan elektrik sistemi hakkında geçen on yılda öğrendiklerimle, yaptığım değişikliklerin bir özetini verip; takip eden 3  yazıda detayları anlatacağım.

Şebeke Hattı Olmayan Bölgeler

Şebeke hattı olmayan bir bölgede dağıtım şirketine başvurup özel trafo kurarak şebeke elektriği sağlamak mümkün. Biz, 4 ortaklı trafomuzdan elektrik sağlıyoruz. Özel trafonun artılarını ve eksilerini 15 ağustos 2023 tarihli yazımda anlattığım için burada tekrar etmeyeceğim.

Şebekeden Alınan Elektrik

Özel trafo olsun veya olmasın; şebeke elektriği alarak yaşadığımız sorunların başında sıkça yaşanan elektrik kesintileri vardı. Bunun biraz da bulunduğumuz bölgede, yama üzerine yama yapılmış eski hatlardan kaynaklandığını öğrendim ama bu bilginin bana bir yararı olmadı.  Kendi üretimimiz bazı gıdaları dondurucularda koruduğumuzdan ve  yazın klima, kışın da ısı pompası kullandığımızdan bu sorun bizi alternatif enerji kaynağı arayışında itti.

Yine sıklıkla yaşadığımız bir başka sorun da şebekeden gelen 3 fazdan bir veya birkaçının çok düşük veya çok yüksek voltajda olmasıydı. Sırf bu yüzden bazı elektronik aletlerimiz bozulunca, elektrik panomuzda bazı değişiklikler yapmak zorunda kaldım. Bu konuyu bir sonraki yazımda (şebeke sorunları çözümü)  detaylandıracağım. 

Alternatif Enerji Gereksinimi

Kesintisiz elektrik için alternatif elektriği; dizel jeneratör, solar panel veya rüzgar türbini ile sağlamak mümkündü. İnşaat sırasında aldığımız 7 Kw lık bir dizel jeneratör bu işi rahatlıkla görebilirdi, ancak çok gürültülü olması ve fosil yakıt kullanması nedeniyle, onu sadece acil durumlarda  kullanmak için hazırda bekletmeye karar verdim.

7 Kw Dizel Jeneratörümüz

Seçeneklerden rüzgar türbini kurmayı da uygun bulmadım çünkü; arazimizde rüzgar ölçümleri yapmadığımızdan verimliliği hakkında net bir tahminim yoktu. Ayrıca ilk yatırım maliyeti yüksekti ve işleyen bir sistem olduğu için periyodik bakım gerektiriyordu.

Sonunda hem yatırım maliyetinin daha düşük olması hem de kullanım kolaylığını dikkate alarak; alternatif elektrik üretimi için solar panel sistemi kullanmayı seçtim.

Solar Elektrik Üretimi

2025 yılında EPDK, yıllık 5000 Kw’dan yüksek tüketimi olan abonelerin birim elektrik fiyatlarının; subvansiyon kaldırılıp yaklaşık iki katına çıkacağını ilan edince, yıllık 8500 Kw kullanan bir abone olarak alternatif enerji planlarımızı öne çektim.

Yaptığım analize göre solar paket montajını kendim yaparsam, ekipman için gereken 120 bin TL’lik harcamayı üç yılda amorti edebilirdik.

Hesaplarıma göre yıllık şebeke elektriği tüketimini  5000 Kw’ın altına düşürünce;

Solar elektrik üretiminden                                                        25 bin TL/yıl

Düşük birim fiyat uygulamasından yararlanarak                      15 bin TL/yıl

                                                                       TOPLAM           40 bin TL/yıl

tasarruf etmek mümkün görünüyordu.

Ekonomik ömrü 10+ yıl olan solar ekipman için bu sonucu, sağlayacağı diğer avantajlarla birlikte uygun bulup 2024 yılı sonlarında;

- 8 adet 600watlık (toplam 4800 wat) güneş paneli

- 1 adet 6,2 KWlık monofaze MPPT inverter

- 1 adet 100 Amper 52 volt LifePO4 akü alarak, alternatif elektrik enerji sistemimizi kurdum.

Solar Paneller

İnverter ve Akü

İlk başta sadece ısı pompası için devreye aldığım bu sistemi, mayıs 2025 de tüm sisteme enerji verecek şekilde bağladım ve şu ana kadarki performans ve ekonomik sonuçlarından memnunum. 

12 Aylık Şebeke Elektriği Tüketimindeki Azalma

Planladığım gibi şebekeden yıllık elektrik tüketimini 5000 Kw’ın altına indirmeyi başardım ama bu sefer de EPDK gelecek yıldan itibaren uygulanacak istisna limitini 5000den, 4000 Kw/yıla indirildi. Neyse ki bu amorti sürecini en fazla 1 yıl uzatacak gibi görünüyor.

Solar sistem kurulumu hakkındaki detayları sonraki (solar sistem kurulumu) yazımda ele alacağım.

Şebeke Destekli Solar Sistem Kurulumu

Solar sistemi kurup ana panoya bağlarken en büyük sorunu nötr çatışmasında yaşadım. İki sistemin nötrü birleşince kaçak akım rölesi atıyordu. Yani solar sistem elektrik devresinin, şebeke elektrik devresinden tamamen ayrı olması gerekiyordu ve  kendi kitapçığında da böyle bir açıklama yoktu.  Solar panel montajı yapanların bile bunun farkında olmadıklarını görünce yabancı sitelerdeki forumları okuyarak, solar inverterin 220 volt çıkışında (+) ve (-) kutuplarının ikisinin de (+) tepkisi verdiğini, ancak bir elektrikli alet bağlandıktan sonra kutupların doğru konuma geldiğini, bu yüzden şebeke-solar arasında geçiş yaparken sadece (+) ucu değil (-) ucu da  değiştirmek gerektiğini öğrendim. Bu sorunu da araya bir kutup değiştirici şalter ilave ederek yaptım. Yani şalteri solar konumdan şebeke konumuna çevirince hem (+) hem de (-) kutuplar birinden diğerine geçiyordu.

Kışın kullandığımız 12 Kw’lık ısı pompası, devamlı çalışan en büyük enerji tüketicisi olduğundan, ilk başta ana panoda fazla değişiklik yapmama adına sadece ısı pompasını böyle bir şalterle solar sisteme bağladım ve kış sonuna kadar böyle kullandık. Mayıs 2025 de tüm elektrik sistemini dahil edecek şekilde ana panoyu yeniden düzenledim. Bununla ilgili detayları da sonraki (şebeke destekli solar tesisat) yazımda vereceğim.

Elektrikle ilgili yaşadığımız sorunları çözmek için yaptığım araştırma ve denemeler sonucunda aldığım önlemlerle; enerji sistemimiz şimdi, sadece daha ekonomik değil aynı zamanda daha ekolojik ve daha konforlu bir duruma geldi. 

Takip edecek üç yazıda;

- Şebeke Sorunları Çözümü

- Solar Sistem Kurulumu

- Şebeke Destekli Solar Tesisat hakkında detaylara gireceğim.

NOT: Burada yazılan elektrik değişiklikleri için eğitimi olmayanların bu işi uzmanına bırakmalarının ; güvenlik açısından hayati önemi olduğunu vurgulamak isterim.

11 Aralık 2025

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder